Warren Buffett en de PVDA, dezelfde strijd?

“Terwijl veel Amerikanen veel moeite moeten doen om de eindjes aan elkaar te knopen, blijven wij als megarijken, maar buitengewone fiscale cadeaus krijgen” geeft Buffett toe. In 2010 werden zijn inkomsten belast aan 17,4%, terwijl die van zijn werknemers belast werden aan tarieven tussen de 33 en 41%. Buffett wil ook dat de belastingen verhogen om de Amerikaanse Staat weer overeind te krijgen, maar dan enkel voor de 0,3% van de Amerikaanse bevolking, namelijk die welke een jaarinkomen van meer dan 1 miljoen dollar hebben.

Dat verschilt niet zoveel van het voorstel van de miljonairstaks van de PVDA die een progressieve belasting van 1 à 3% wil opleggen voor de vermogens van meer dan 1 miljoen euro (wat dan zou gelden voor ongeveer 88.000 gezinnen in België) en die jaarlijks 8 miljard euro zou opbrengen.

De uitspraken van Buffett hebben de verdienste dat ze een aantal tegenwerpingen, die ons al jarenlang als grote waarheden voor de voeten worden geworpen, onderuit halen: namelijk dat “zo’n taks de werkgelegenheid zou vernietigen, niets zou opbrengen en de investeringen zou droogleggen”. Kritieken die onlangs weer te horen waren toen formateur Di Rupo (PS) in zijn nota van juli heel voorzichtig het idee van een begin van vermogensbelasting naar voor schoof (een tijdelijke crisisbelasting van 0,5% op de vermogens groter dan 1,25 miljoen euro). “Onmogelijk”, riepen de liberalen en de N-VA toen in koor. “Werkt niet”, voegde ontslagnemend minister Vanhengel (Open Vld) eraan toe.

Buffett legt uit dat de rijken zonder problemen hogere belastingen kunnen betalen dan ze vandaag doen. Dat deden ze trouwens in de jaren 50, 60 en 70 toen de inkomsten van de superrijken belast werden aan meer dan 70%. En hij vestigt er onze aandacht op dat dit helemaal geen negatief effect had op de tewerkstelling of de investeringen. Hij vindt zo’n belasting perfect doenbaar en doeltreffend.

Hoge belastingen voor de werkende mensen, maar niet voor de grote vermogens

Nochtans hebben onze superrijken in België het zo niet begrepen. Roland Duchatelet, die senator is voor Open Vld en nr. 18 staat op de lijst van de rijkste Belgen, schreef een opiniestuk in De Standaard van 17 augustus: “Belasting is niet altijd de oplossing”. Met een goocheltoer toont hij dat België een hoge belastingdruk heeft en dat we dus zeker Buffett niet moeten volgen. Hij vergeet er wel bij te zeggen dat de belastingdruk inderdaad zeer hoog is voor de loontrekkenden, maar voor de grote vermogens erg licht uitvalt: geen vermogensbelasting en geen belasting op de meerwaarden… Econoom Étienne de Callatay, die men moeilijk van linkse sympathieën kan verdenken moet echter toegeven “dat er nog veel meer redenen zijn om wat Buffett voorstelt voor de VS, op België toe te passen, aangezien het verschil tussen de belasting op het inkomen uit kapitaal en dat uit arbeid nog groter is dan in de Verenigde Staten”. Want als Buffett in de VS nog altijd 17,4% belasting moet betalen op zijn inkomsten, moet hij er in België maar… 0,6% op betalen. Dat is toch een prachtige illustratie van wat de Deutsche Bank schrijft, namelijk dat “België een fiscale hel is voor de loontrekkende, maar een fiscaal paradijs voor de grote fortuinen”.

Wordt het geen tijd dat de “taboes” daarover sneuvelen? Dat men stopt met die “niet te kwalificeren transfers” die de staatskas leegplunderen? Want er is geld genoeg in België.

In 2011 bezaten de tien rijkste gezinnen 37 miljard euro, terwijl dezelfde gezinnen er in 2000 ‘maar’ 6 miljard bezaten (zie tabel). Wat neerkomt op een stijging met 500%. Zonder dat dit ook maar iets ten goede kwam aan de gemeenschap. De miljonairstaks van de PVDA zou echter al direct 1 miljard euro per jaar opbrengen als we die taks op diezelfde tien gezinnen zou toepassen. En daarmee alleen al zou men een miljoen gepensioneerden een verhoging van hun pensioen met 90 euro kunnen geven. Waar wachten de onderhandelaars op om die voorstellen in wetten te gieten? Vrezen ze misschien een sociaal bloedbad voor die tien rijkste gezinnen? Of willen ze katholieker zijn dan paus Buffett?

Waarom roept Buffett op om de miljardairs te gaan belasten?

“Wat wij nu meemaken is een echte klassenstrijd, en het is mijn klasse, de rijke klasse die bezig is die strijd te winnen”, zei Warren Buffett ooit eens in een cynische bui. Hij voegde eraan toe dat “het de rijken in dit land voor de wind gaat” en “dat wij nog nooit zo rijk waren”…

Niet dat we moeten denken dat Warren Buffett plots een filantroop geworden is. Maar hij maakt zich wel zorgen over het voortbestaan van het systeem. Buffett steunde in 2008 de campagne van Obama en vreest dat een politiek van alleen maar besparingen, zoals de Republikeinen die voorstaan, tot grote sociale ontevredenheid zal leiden en bovendien tot een ontmanteling van de Staat die zelfs zijn diensten voor de rijken niet meer zal kunnen vervullen. Zo schrijft hij in zijn vrije tribune dat “de Amerikanen snel hun vertrouwen verliezen in de bekwaamheid van het Amerikaans Congres om de fiscale problemen van het land op te lossen. Alleen een onmiddellijk en doortastend ingrijpen kan voorkomen dat die twijfel omslaat in wanhoop”.

Alleen met een betrekkelijk symbolische verhoging van de belastingen voor de rijken, kan men beweren dat “de lasten nu toch gelijk verdeeld zijn” en kan men het essentiële redden: het systeem zelf dat geconfronteerd wordt met de ergste crisis sinds de jaren 30.

Sommigen in Europa zijn geneigd met betrekking tot de besparingsplannen een soortgelijke tactiek toe te passen. De rijken een beetje meer belasten, ook al is het louter symbolisch (zoals Berlusconi vandaag in Italië doet) om zo de pil van een besparingsplan te doen slikken.

Met de miljonairstaks willen de PVDA en de sociale oppositie natuurlijk een totaal ander doel bereiken. Met zo’n taks wil de partij de verantwoordelijken voor deze crisis doen betalen en alleen hen.