De "Miljonairsroute" (9) :: Jan De Clerck, fraudeur van vader op zoon

Waar slapen?

● Waasmunster. Net als collega’s uit de top 100 van Belgische fortuinen Nicolas Saverys (Exmar) en Peter Blijweert (Blijweert Aluminium), woont Jan de Clerck in Waasmunster, halfweg tussen Gent en Antwerpen. Begin jaren 90 liet hij daar op een domein van 50 hectare een grote villa bouwen, en daarnaast indrukwekkende stallen om paarden te kweken. Kostprijs: 6 miljoen euro. Een deel kwam terecht... in de (fiscaal aftrekbare) lasten van zijn bedrijven.

Om het domein in te richten legde hij met goedkeuring van het schepencollege, de provincie en toenmalig minster van Ruimtelijke Ordening Theo Kelchtermans (CD&V) ook een gemeentelijke weg om. Dat leidde enerzijds tot een vervolging wegens uitoefening van druk op sommige beleidsmakers en anderzijds tot eindeloze juridische procedures met een plaatselijke milieuactiegroep.

Jan De Clerck kan er niet tegen dat men te dicht bij zijn verblijven komt. Dat ondervonden enkele luchtballonvaarders die met een jachtgeweer beschoten werden toen ze boven het domein hingen.

● Van Galmaarden tot Chili. De andere familieleden hebben ook indrukwekkende eigendommen. Zijn broer Dominiek De Clerck bezit het kasteel Steenhout in Galmaarden (Vlaams-Brabant). De uitrusting van dat domein – wegen, terrassen, hangar, manege, zwembad van 380 m²... – zouden zonder voorafgaande vergunning aangelegd zijn. En hun vader Roger De Clerck kocht in 1979 de ranch van dictator Pinochet in Chili. Oppervlakte: groter dan de hele provincie Waals-Brabant.

Waar een web van leugens produceren? 

In 1991 verdeelt Roger De Clerck, de keizer van het textiel, zijn groep Beaulieu onder zijn zes kinderen. Jan, de oudste, erft Domo, dat vandaag actief is in chemie (nylon en polypropyleen), textiel (vloerbekleding, kunstgras...), vastgoed en wielrennen – dat laatste als sponsor van een ploeg.

Maar de familie De Clerck maakt vooral naam door haar fiscale fraude en misbruik van openbare middelen. In 1997 bekent een kaderlid van de Generale Bank de familie te hebben geholpen bij die fraude. Een van de gehanteerde technieken: fictieve commissies betalen aan een Libische groep en dan nagenoeg het hele bedrag laten terugstorten.

Jan De Clerck en zijn echtgenote ontkennen natuurlijk. Maar nadat ze een veertigtal dagen in voorarrest zaten – ze worden beschuldigd van oplichting, valsheid in geschrifte, witwassen, fiscale fraude en bendevorming – geven ze hun verzet op en ze gaan akkoord met en zeer zware schadeloosstelling: het zal hen meer dan 40 miljoen euro kosten. Ze betrekken er ook Roger De Clerck en diens andere kinderen bij – voor nog grotere bedragen – waardoor ze in de ban van de familie geslagen worden.

Waar goede relaties onderhouden? 

Geld geeft macht en relaties, de De Clercks maken daar gretig misbruik van. De kwestie van de weg in Waasmunster of de inrichting van het kasteel in Galmaarden? Ja, maar daar blijft het niet bij. Als onderzoeksrechter Bruno Bulthé in 1997 het onderzoek naar de fiscale fraude van de De Clercks leidt, wordt hij in het oog gehouden en geschaduwd door privédetectives. Naar verluidt in dienst genomen door... het echtpaar Jan en Martine De Clerck.

In 1999 weerhouden zijn toenmalige juridische perikelen Roger De Clerck er niet van zijn 75ste verjaardag te vieren met een reuzenfeest in Waregem. Onder de genodigden: zijn vrienden Margaret Thatcher en George Bush senior. En dan liet Michail Gorbatsjov zich nog verontschuldigen wegens de gezondheidstoestand van zijn wederhelft! De voorzitter van de CVP (de huidige CD&V), die het jaar daarvoor nog minister van Justitie was (vandaag opnieuw), was ook present. Stefaan De Clerck is de zoon van de vroegere minister Albert De Clerck, neef van Roger. 

Stefaan De Clerck was ook minister van Justitie toen de affaire-Dutroux in 1996 losbarstte. Vier jaar eerder maakt een andere kinderontvoering veel ophef: de kleine Anthony, zoontje van Jan en Martine De Clerck, werd gekidnapt voor 6,25 miljoen euro losgeld. Terwijl justitie en politie amper interesse hadden voor de ouders van de slachtoffers van criminele pedofielen, zetten ze wel prompt alle beschikbare middelen in om het kind van de rijke industrieel terug te vinden. De kidnappers kregen levenslang, net als Dutroux. Maar in tegenstelling tot diens slachtoffers, is de kleine Anthony vandaag groot en gezond en fier “op de waarden die mijn ouders me meegegeven hebben”. 

Jan De Clerck, is net als Stefaan, lid van de Top West-Vlamingen. Het is een club waarin het politieke en patronale kruim van West-Vlaanderen verenigd is en die samenkomt in het Hilton Hotel van Brussel. Oud-premier Dehaene is ook lid, net als Rik De Nolf, baas van de mediagroep Roularta en neef van Jan De Clerck.

Hoe legaal frauderen? 

Het is niet omdat je aan fiscale fraude doet, dat je niet kunt profiteren van de door de Belgische regering geboden fiscale voordelen voor grote bedrijven. Zo richtte Jan De Clerck in 1994 Domo Coordination Center op, dat tot eind 2005 profiteerde van het gunstige fiscale regime voor de coördinatiecentra. Dat jaar betaalde Domo Coordination Center 146.881 euro aan belastingen op een winst van 26,7 miljoen euro, wat neerkomt op een aanslagvoet van... 0,5 %.

Omdat de Europese Unie België opdroeg een einde te stellen aan dat gunstregime voor de coördinatiecentra kon Domo Coordination Center daar in 2006 niet meer van genieten. Maar dat jaar gingen de notionele interesten in voege. Daardoor kon het 10,8 miljoen euro aan notionele interesten aftrekken van een winst van... 9,8 miljoen euro. Dus een aanslagvoet van 0 %.
 

Het fortuin van Jan De Clerck

● Fortuin 2009¹: 144 miljoen euro (61ste van de top 100). Dat bedrag is zonder het fortuin van de andere leden van de familie De Clerck (geschat op 339 miljoen euro)
● Evolutie 2000-2009: + 66 %.
● Miljonairstaks op dat fortuin: 4.253.500 euro. Genoeg om het pensioen van 3.544 gepensioneerden met 100 euro per maand te verhogen.

¹ Volgens de schatting van journalist Ludwig Verduyn