De "Miljonairsroute" (8) :: Albert Frère, de Karolingische broeder van prins Sarkozy

Waar slapen?

• Gerpinnes. In 1965 liet Albert Frère in Gerpinnes, een rustig voorstadje van Charleroi, een optrekje bouwen op een bebost domein van zo’n 300 ha. Aan de andere kant van het bos bevindt zich de zetel van de NPM, een van zijn twee spilholdings.
• Parijs-Brussel. Frère heeft natuurlijk ook een uitvalsbasis in Brussel en Parijs, respectievelijk in de De Crayerstraat (vlak bij de Louizalaan) en aan de Avenue Foch.
• Zee en bergen. Een villa aan de zee of in de bergen? Frère koos… alle drie. Een aan de Noordzee in Knokke, een aan de Middellandse Zee in Saint-Tropez en een in de bergen in het mondaine skioord Courchevel. En dan is er natuurlijk ook nog de villa in Marrakech, waar minister van Financiën Reynders ooit op bezoek mocht komen.

Waar een glas drinken?

Een journalist van RTL noemde de wijnkelder in Frères villa in Gerpinnes “zonder twijfel een van mooiste privékelders van Europa.” Maar Frère houdt het niet bij wat flessen alleen. Hij heeft ook een eigen wijngaard: Château Cheval blanc, Saint-Emilion, premier grand cru classé A. Te verkrijgen in de betere restaurants, waar u minstens 600 euro neertelt voor een fles.

Hoe ijzer in goud veranderen?

Albert Frère startte zijn loopbaan in de staalindustrie. Toen in de jaren 70 de crisis toesloeg in de sector, bleef Frère geld binnenrijven: hij inde commissies op de verkoop en ging zelfs zover hetzelfde product meerdere keren te verkopen en staal van derde keus van de hand te doen voor eerste keus.

In 1983 besliste Frère om de staalindustrie achter zich te laten en zijn belangen in de sector te verkopen aan de Belgische staat. Frère stortte zich in de financiële wereld. “Wist je dat Frère zijn fortuin kon opbouwen door valsheid in geschrifte te plegen, iets wat de toenmalige regering toedekte?” zei Yves Roland, voormalig directeur van de Belgische maatschappij voor de financiering van de industrie, in het zakentijdschrift Trends in 1997.

Hoe pleiten voor lokale verankering en zelf het anker lichten?

“Ik ben Belg, en daar ben ik fier op,” verklaarde Albert Frère in 2005 toen zijn goede vriend Didier Reynders hem de medaille van Grootofficier in de Leopoldsorde om de nek hing. Frère houdt ervan zijn geld te investeren in Belgische verankering, zelfs al is het resultaat daarvan precies het tegenovergestelde.

Zo slaagde hij erin de hele politieke wereld (koninklijk paleis inbegrepen) te mobiliseren om een overnamebod van de Nederlandse groep ING op de bank BBL, waarvan hij aandeelhouder is, af te wenden. Dat leverde hem zelfs de titel van baron op. Uiteindelijk bleek het gewoon om een opbod te gaan, waardoor Frère zijn aandelen duurder kon verkopen aan… ING

De meeste Belgische bedrijven waar Frère aandeelhouder van is geweest, zijn ondertussen in buitenlandse handen: Cockerill-Sambre (India), Royale Belge (Frankrijk), BBL (Nederland), Petrofina (Frankrijk), RTL (Duitsland), Uitgeverij Dupuis (Frankrijk), Tractebel (Frankrijk), Quick (Frankrijk)… In sommige gevallen is Frère nu aandeelhouder van het buitenlandse moederbedrijf.

Waar het kruim van het patronaat ontmoeten?

De historische maatschappij van Albert Frère, Frère-Bourgeois, is in handen van de stichting A.K. Frère-Bourgeois, een familiale vennootschap met zetel in Nederland. Doorheen een heel netwerk van tussenliggende vennootschappen, controleert Frère-Bourgeois NPM en GBL, de twee spilholdings van Frère die allebei een notering hebben op de beurs van Brussel. Daarnaast wordt Frère ook beschouwd als de machtigste aandeelhouder van de beurs van Parijs, dixit Le Monde, want NPM en GBL zijn aandeelhouder van grote Franse groepen als GDF-Suez, Total, Lafarge, Pernod-Ricard, Imerys…

Hoe belangrijk de groep van Frère is, blijkt aan de Ronde Tafel van Europese industriëlen, de machtigste patronale lobbygroep die zwaar weegt op de besluitvorming van de Europese Unie. Onder de 52 leden van die Ronde Tafel, stuk voor stuk CEO’s van grote Europese multinationals, bevinden zich drie mannetjes van Frère : Desmarest (Total), Laffont (Lafarge) en Mestrallet (GDF-Suez).

Waar een ark van Noah vinden?

Reeds sinds 1968 is de Franse bank Paribas de financiële partner van Albert Frère. In 1981 echter besliste de sociaaldemocratisch-communistische regering van Pierre Mauroy enkele banken, waaronder Paribas, te nationaliseren. Met behulp van de Canadese financier Paul Desmarais zette Frère de operatie “Ark van Noah” op om de Belgische en Zwitserse holdings uit Paribas te halen en ze te vrijwaren van nationalisering. En ondertussen werd ook nog wat extra winst opgestreken, natuurlijk.

Tegenwoordig is het geherprivatiseerde Paribas, ondertussen gefusioneerd met BNP, nog steeds de bevoorrechte partner van de groep Frère. Toen eind september 2008 de Belgische regering Fortis van het faillissement redde, met Frère-vertrouweling Didier Reynders in een hoofdrol, was BNP Paribas onmiddellijk geïnteresseerd. Tijdens de onderhandelingen over de verkoop van Fortis tussen onze minister van Financiën en Baudouin Prot van BNP Paribas konden beiden een beroep doen op het belangeloze advies van een en dezelfde persoon: Albert Frère. Zo kwam Fortis “voor niks” in handen van BNP Paribas, zoals de bank Stanley Morgan het formuleerde.

Waar politieke vrienden maken?

Zijn goede banden met de politieke wereld hebben er ongetwijfeld in belangrijke mate mee voor gezorgd dat Albert Frère zo’n vermogen heeft kunnen uitbouwen. En het zijn heus niet alleen liberale politici waar Frère mee optrekt. Zo mocht Willy Claes (sp.a) scheidsrechter spelen tijdens tennispartijtjes van Frère in Saint-Tropez, en ook wijlen André Cools (PS) was een vaak geziene gast bij Frère thuis.

Ook buiten de landsgrenzen weet Frère zijn vrienden te kiezen. Zo mocht hij mee aanschuiven aan tafel bij Nicolas Sarkozy toen die op de avond van zijn verkiezing een select gezelschap van 55 gasten uitnodigde. Sarkozy en Frère bedisselden trouwens onder hun tweetjes hoe de fusie tussen GDF en Suez politiek zou geregeld worden. Frère stemde toe in een splitsing van Suez en Suez Environnement als hij van beide bedrijven aandeelhouder mocht blijven...

Het fortuin van Albert Frère

• Fortuin 2009¹: 1.805 miljoen euro (5e in de top 100)
• Evolutie 2000-2009: + 343 %
• De miljonairstaks toegepast op dit fortuin: 54.085.000 euro. Hiermee kun je het pensioen van 45.071 gepensioneerden met 100 per maand verhogen.

¹ Volgens de schatting van journalist Ludwig Verduyn