“Wie zijn gat verbrandt, moet op de blaren zitten,” zo luidt het spreekwoord. Voor de banken gaat die wijsheid blijkbaar niet op. De overheid pompte miljarden in de banken om ze te redden van het faillissement. Wat de laatste dertig jaar werd uitgespaard om de staatsschuld te doen dalen, werd op enkele maanden tijd uitgegeven om de banken te redden. En ondertussen legt BNP Paribas Fortis al weer vrolijk een spaarpotje van 1 miljard euro aan om opnieuw rijkelijk bonussen te kunnen uitdelen…

Absolute soberheid

Door de reddingsoperaties van de banken, twee jaar communautair gebakkelei en de economische crisis gaapt er nu een gat van 20 miljard euro in de federale begroting. Er wordt verwacht dat de Belgische overheidsschuld tegen 2010 opnieuw 102 % van het bruto binnenlands product (bbp, de waarde van wat er in België jaarlijks geproduceerd wordt aan goederen en diensten) zal bedragen, terwijl dat van Europa maar 60 % mag zijn. U voelt het al komen: “besparen” wordt de boodschap van de regering.

Guy Vanhengel (Open Vld), de nieuwe minister van begroting, zat amper op zijn stoel of hij kondigde een beleid aan van “absolute soberheid”. Tegen 2015 wil hij een begroting in evenwicht, maar dat wordt “zeer, zeer, zeer, zeer, zeer moeilijk”, beseft hij. Hij nam meteen de sociale zekerheid in het vizier. “Bij de sociale zekerheid is er een structureel probleem. Er is een groei van de uitgaven voorzien, maar de economische groei is negatief. Dat is dus onmogelijk vol te houden.” Volgens premier Van Rompuy (CD&V) zijn de te leveren financiële inspanningen dubbel zo groot als die ten tijde van het Globaal Plan van Dehaene in 1992. Toen werd drastisch het mes gezet in overheidsuitgaven om de Maastrichtnormen te halen voor de invoering van de euro.

Spaarpot van arm en rijk

De gepensioneerden, de werknemers, de werklozen en de kleine zelfstandigen betaalden de laatste twintig jaar de sanering van de staatsschuld dubbel en dik in een afbouw van de sociale zekerheid, verminderde overheidsvoorzieningen en voortdurende operaties van loonlastenverlaging. Maar een minderheid heeft zich in die periode enorm verrijkt door te profiteren van hoge winsten en de explosie op de beurs.

Aandeelhouders rijfden de voorbije twintig jaren dividenden binnen die jaar na jaar stegen. Hun fortuinen worden vaak niet belast en groeien aan een razend tempo door interesten en beleggingen. Een man als Albert Frère zag zijn vermogen vorig jaar met een half miljard euro aangroeien. En, op de 2,5 miljard euro (!) die hij ondertussen bezit, betaalt hij geen euro belastingen.

Bankiers en bazen trekken miljoenen euro’s loon en bonussen. Ze strijken afscheidspremies van vaak miljoenen euro’s op. En renteniers zitten op enorme fortuinen en worden slapend nog rijker.

Miljonairstaks

Een klein aantal gezinnen in België zwemt dus in het geld. Het is toch niet te veel gevraagd dat zij hun duit in het zakje doen. Er moeten middelen gevonden worden om de vergrijzing van de bevolking op te vangen, om de werkloosheid te bestrijden en om milieuproblemen aan te pakken. Daarom pleit de PVDA voor een miljonairstaks. Voor de zware saneringsoperatie die de regering in het vooruitzicht stelt, past ze.